Dietetyk kliniczny i kierownik ds. szkoleń w Fundacji Insulinooporność – zdrowa dieta i zdrowe życie. Współzałożycielka Akademii Dietetyki Klinicznej i poradni LuxDiet. Doktorantka Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach. Absolwentka studiów magisterskich na kierunku Dietetyka Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach. Wykładowca akademicki, prelegent warsztatów i konferencji naukowych, współautor artykułów naukowych. Na co dzień pełni funkcję dietetyka klinicznego w Poradni Zaburzeń Metabolicznych i Leczenia Otyłości, gdzie specjalizuje się głównie w leczeniu insulinooporności, choroby Hashimoto i PCOS. Szczególnie interesuje się personalizacją żywienia opartą na nutrigenetyce. W wolnym czasie, kiedy nie pogłębia swojej wiedzy w zakresie dietoterapii i dietoprofilaktyki najchętniej tworzy nowe przepisy na smaczne i zdrowe dania dla swoich pacjentów. Jej zapał do gotowania nagrodzono II miejscem w kategorii amatorów podczas X Festiwalu Śląskich Smaków, także Magda Gessler doceniła jej dania przyznając I miejsce w konkursie „Gotuj z Mistrzami”. Kontakt: malgorzata.sloma@insulinoopornosc.com

Co to jest indeks glikemiczny (GI)?

Indeks glikemiczny został odkryty przez badaczy z Uniwersytetu w Toronto na początku lat 80 XX w, jednak dopiero prawie 20 lat oficjalnie podano jego definicję jako:

„Pole powierzchni pod krzywą odpowiedzi glikemicznej, mierzonej przez 2 godz. po spożyciu 50g węglowodanów przyswajalnych z badanego produktu spożywczego i wyrażony w stosunku do odpowiedzi glikemicznej na taką samą ilość węglowodanów pochodzącą z produktu standardowego (glukoza) spożytego przez tę samą osobę”.

Index glikemiczny (IG) = (IAUC* produktu badanego) / (IAUC* produktu referencyjnego) x 100%

*IAUC (z ang. incremental area under the curve) – pole pod krzywą glikemii poposiłkowej powyżej wartości glikemii oznaczonej na czczo

Klasyfikacja Indeksu Glikemicznego

Im stężenie glukozy po danym produkcie, tym wyższy jest indeks glikemiczny spożytej żywności.

Bell i wsp. podzielili produkty spożywcze na żywność o:

  • Niskim indeksie glikemicznym (IG ≤ 55),
  • Średnim indeksie glikemicznym (IG 55-70),
  • Wysokim indeksie glikemicznym (IG >70).

Co wartość indeksu oznacza w praktyce? Indeks glikemiczny równy 40 oznacza, że po spożyciu 50 g węglowodanów przyswajalnych w danym produkcie, wzrost stężenia glukozy we krwi będzie o 60% mniejszy niż wzrost glikemii po spozyciu 50 g „czystej” glukozy (lub 50 g węglowodanów przyswajalnych z białego pieczywa).

Wartość  indeksu glikemicznego zależy od:

  • Ilości i rodzaju węglowodanów zawartych w danym produkcie
  • W przypadku owoców – od stopnia dojrzałości, czyli mocno dojrzały banan będzie miał wyższy indeks od banana „zielonego”.
  • Metody zastosowanej do przetwarzania czy obróbki kulinarnej produktu (tzn. Produkty rozgotowane i rozdrobnione maja wyższy indeks glikemiczny)
  • Ilości i formy skrobi obecnej w danym produkcie (zwłaszcza stosunku amylozy do amylopektyny, im większy stosunek amyloza/amylopektyna tym wyższy indeks glikemiczny) – tabela. Większa zawartość amylozy w stosunku do amylopektyny zapewnia niższą glikemię i insulinemię poposiłkową, ponieważ amyloza, dzięki swej linearnej strukturze, jest mniej wrażliwa na działanie enzymów niż rozgałęziona amylopektyna.
  • Zawartości innych składników odżywczych mogących spowalniać działanie enzymów trawiennych czy opróżnianie żołądka (np. Zawartość białka, tłuszczu, kwasy organiczne, pektyny, taniny i kwas fitynowy, które utrudniają trawienie skrobi).

Gdzie szukać wiarygodnych wartości indeksu glikemicznego?

W Internecie można odnaleźć wiele materiałów poświęconych wartościom IG. Jednak część z nich pokazuje wartości błędne, dlatego zaleca się, aby korzystać bezpośrednio z danych zawartych w publikacjach naukowych lub też można sięgnąć do największej bazy indeksu glikemicznego produktów spożywczych przygotowanej przez zespół prof. Jennie Brand-Miller z Uniwersytetu w Sydney (http://www.glycemicindex.com).

Czy wiesz, że…..

Zgodnie z danymi dostępnymi na stronie http://www.glycemicindex.com gotowana marchewka nie jest sabotażystką diety przez posiadanie wysokiego IG?

  • Marchewka obrana, gotowana – IG 33
  • Marchewka obrana, pokrojona w kostkę, gotowana – IG 49

 

Napisała: mgr Małgorzata Słoma

Fundacja Insulinooporność